Beroepsorganisaties V&VN en KNMG willen dat het tuchtrecht voor zorgverleners in de toekomst gerichter wordt ingezet. Volgens hen zou deze zware juridische route vooral bedoeld moeten zijn voor ernstige situaties waarin goede en veilige zorg daadwerkelijk in gevaar komt. Voor veel andere klachten bestaan volgens de organisaties passender en minder belastende alternatieven.
Waarom een beperking?
Het tuchtrecht is bedoeld om de kwaliteit van de zorg te bewaken en het vertrouwen in beroepsbeoefenaren te beschermen. In de praktijk komen echter ook klachten bij de tuchtcolleges terecht die beter op een andere manier opgelost kunnen worden, bijvoorbeeld via een gesprek, bemiddeling of een interne klachtenprocedure binnen een zorgorganisatie.
Een tuchtprocedure legt een grote druk op de betrokken zorgverlener. Ook wanneer een klacht uiteindelijk ongegrond wordt verklaard, kan het traject langdurig en emotioneel zwaar zijn. Dat kan bijdragen aan werkdruk en stress in een sector die al kampt met personeelstekorten en een hoog verloop.
Betere afhandeling van klachten
De organisaties benadrukken dat patiënten en naasten met een klacht altijd serieus genomen moeten worden. Het gaat er niet om drempels op te werpen, maar om klachten op de meest geschikte plek af te handelen. Voor veel situaties biedt een direct gesprek tussen patiënt en zorgverlener meer ruimte voor uitleg, herstel van vertrouwen en verbetering van de zorg.
- Ernstige zaken die de patiëntveiligheid raken blijven onder het tuchtrecht vallen.
- Lichtere klachten kunnen via bemiddeling of interne procedures worden opgelost.
- Meer nadruk op leren en verbeteren in plaats van uitsluitend beoordelen en bestraffen.
Betekenis voor de zorgsector
Een gerichtere inzet van het tuchtrecht kan bijdragen aan een cultuur waarin fouten worden besproken en gebruikt om de zorg te verbeteren, in plaats van te worden verzwegen uit angst voor procedures. Dat sluit aan bij een bredere beweging in de zorg richting meer openheid over incidenten.
Tegelijkertijd blijft de bescherming van patiënten een belangrijk uitgangspunt. Bij ernstige tekortkomingen moet stevig kunnen worden opgetreden. De oproep richt zich daarom op een betere balans: het tuchtrecht als sluitstuk voor zware zaken, en laagdrempelige oplossingen voor de rest. Of en hoe deze voorstellen worden overgenomen in beleid, is nog niet duidelijk.