Zorgmedewerkers die hun contract uitbreiden of extra diensten draaien, houden daar netto vaak maar weinig aan over. Dat blijkt uit onderzoek van Het Potentieel Pakken (HPP), een programma dat zich richt op het beter benutten van de arbeidscapaciteit in de zorg.
Het beeld is opvallend in een sector die kampt met aanhoudende personeelstekorten. Veel medewerkers werken in deeltijd, en het vergroten van hun aantal uren wordt gezien als een van de manieren om de druk op roosters en collega's te verlichten. Toch ervaren zij dat extra werken zich lang niet altijd vertaalt in een merkbaar hoger besteedbaar inkomen.
Waarom meer werken weinig oplevert
De reden ligt vooral in de wisselwerking tussen belastingen en inkomensafhankelijke regelingen. Naarmate iemand meer verdient, kunnen toeslagen en andere voorzieningen afnemen en valt een groter deel van het extra loon weg aan belasting. Het gevolg is dat het financiële voordeel van meer uren voor sommige medewerkers beperkt blijft.
Voor het zorgpersoneel betekent dit dat de prikkel om meer te gaan werken zwak is. Wie afweegt of de extra inspanning en de gevolgen voor de werk-privébalans opwegen tegen de opbrengst, kan tot de conclusie komen dat uitbreiden nauwelijks de moeite waard is.
Gevolgen voor de arbeidsmarkt in de zorg
Deze bevindingen raken direct aan een van de grootste uitdagingen in de sector. In de ziekenhuiszorg, de VVT, de GGZ en de gehandicaptenzorg is het tekort aan personeel groot, terwijl juist het beter benutten van bestaande medewerkers als kansrijke oplossing wordt gezien. Als extra werken financieel onaantrekkelijk blijft, wordt dat potentieel maar deels benut.
Volgens de onderzoekers is aandacht nodig voor de manier waarop het loont om meer uren te maken. Denkbaar zijn onder meer:
- Meer inzicht bij medewerkers in wat extra werken netto daadwerkelijk oplevert;
- Aanpassingen in regelingen die de financiële prikkel om uit te breiden vergroten;
- Ondersteuning door werkgevers bij het maken van weloverwogen keuzes over contracturen.
Het onderzoek onderstreept dat het aanpakken van het personeelstekort niet alleen een kwestie is van werving, maar ook van het wegnemen van drempels bij de medewerkers die al in de zorg werken.