De landelijke uitrol van kunstmatige intelligentie in de zorg krijgt een concrete impuls. Binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is in september een nieuw modelplan opgenomen, gericht op zogeheten AI-gedreven beslis- en procesondersteuning. Daarmee wil de sector af van de situatie waarin veelbelovende toepassingen blijven steken in losse pilots en experimenten.
Van losse pilots naar structurele inzet
Waar de aandacht tot nu toe vooral uitging naar afzonderlijke AI-toepassingen, verschuift de focus met dit modelplan naar bredere, structurele invoering. Het plan is toegevoegd aan de zogeheten doorbraakmiddelen: instrumenten die bedoeld zijn om vernieuwingen sneller en op grotere schaal ingang te laten vinden binnen zorgorganisaties.
De achterliggende gedachte is dat AI pas echt waarde oplevert wanneer toepassingen niet op één afdeling of in één instelling blijven hangen, maar breed worden ingebed in werkprocessen. Beslis- en procesondersteuning kan zorgprofessionals helpen bij het maken van keuzes, het stroomlijnen van administratieve taken en het efficiënter inrichten van zorgpaden.
Belang voor het personeelstekort
De timing is niet toevallig. De zorgsector kampt met aanhoudende personeelstekorten en een groeiende zorgvraag door de vergrijzing. Technologie die routinematige taken ondersteunt of overneemt, wordt gezien als een van de manieren om de druk op zorgmedewerkers te verlichten. Door AI slimmer in te zetten in processen kan tijd vrijkomen voor directe patiënt- en cliëntenzorg.
Een gestandaardiseerde aanpak via een modelplan biedt zorgorganisaties bovendien houvast. Zij hoeven het wiel niet steeds opnieuw uit te vinden, maar kunnen voortbouwen op een gedeelde route voor implementatie. Dat kan de drempel verlagen voor instellingen die tot nu toe terughoudend waren om met AI aan de slag te gaan.
Aandachtspunten bij opschaling
Bredere invoering van AI brengt ook uitdagingen met zich mee. Denk aan de betrouwbaarheid van de systemen, de kwaliteit en beschikbaarheid van data, en de vraag hoe zorgverleners op een verantwoorde manier met de ondersteuning omgaan. Ook aspecten als privacy, transparantie en aansprakelijkheid vragen bij opschaling om duidelijke afspraken.
Voor sectoren als de ziekenhuiszorg, de VVT, de GGZ en de gehandicaptenzorg kan het modelplan een belangrijk richtpunt worden. De komende periode moet blijken of de nieuwe aanpak er daadwerkelijk in slaagt om AI-toepassingen op grotere schaal en op een verantwoorde manier in de dagelijkse zorgpraktijk te verankeren.