De langdurige zorg voor ouderen verplaatst zich steeds meer naar buiten de muren van het traditionele verpleeghuis. Die ontwikkeling zal de komende jaren verder doorzetten, maar het aanbod aan geschikte woonvormen houdt dat tempo niet bij. Dat kan knelpunten opleveren voor ouderen die zorg nodig hebben, maar niet langer in een klassiek verpleeghuis terechtkunnen.
Forse groei van de zorgvraag
Naar verwachting hebben in 2040 zo'n 60.000 extra ouderen behoefte aan langdurige zorg. De vergrijzing zorgt voor een stevige toename van het aantal mensen met een intensieve zorgvraag. Tegelijk is er een beperkt aantal verpleeghuisplekken en kiest het beleid er bewust voor om het aantal traditionele plaatsen niet onbegrensd te laten groeien. Daardoor moeten steeds meer ouderen zorg ontvangen in hun eigen woning of in geclusterde woonvormen.
Tekort aan passende woningen
Het probleem is dat het aantal woningen dat geschikt is voor ouderen met een zorgvraag onvoldoende meegroeit. Geclusterde zorgwoningen, waarbij ouderen zelfstandig wonen maar wel dicht bij ondersteuning zitten, worden gezien als een belangrijk alternatief. De bouw en beschikbaarheid daarvan blijven echter achter bij wat de komende jaren nodig is. Zonder voldoende aanbod dreigt een deel van de ouderen tussen wal en schip te vallen.
Gevolgen voor de zorgsector
De verschuiving naar zorg buiten het verpleeghuis raakt de hele keten. De eerstelijnszorg en de wijkverpleging krijgen een grotere rol, terwijl juist daar het personeelstekort al voelbaar is. Zorg aan huis is bovendien vaak arbeidsintensiever en moeilijker te organiseren dan zorg op een centrale locatie. Dat vraagt om slimme inzet van zorgtechnologie, goede samenwerking tussen zorgaanbieders en woningcorporaties, en heldere afspraken over bekostiging.
Om de groeiende groep ouderen goede zorg te kunnen blijven bieden, is een stevige investering in geschikte woonvormen nodig. Daarnaast is afstemming tussen zorg, wonen en welzijn essentieel. Wanneer het aanbod aan zorgwoningen blijft achterlopen, komt de druk nog verder op de thuiszorg en op mantelzorgers te liggen. Tijdige keuzes op het gebied van woningbouw en zorgorganisatie zijn daarom cruciaal om de langdurige ouderenzorg toekomstbestendig te maken.