Het aantal meldingen over personen met verward of onbegrepen gedrag blijft al jaren stijgen. Die groei raakt niet langer alleen politie en hulpverleners, maar legt ook een toenemende last op het Openbaar Ministerie, de reclassering en de rechtspraak. De keten dreigt daardoor vast te lopen, terwijl de onderliggende problematiek vaak van psychiatrische aard is.
Draaideureffect bij kwetsbare groep
Strafrechters wijzen op een relatief kleine groep mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen die herhaaldelijk met justitie in aanraking komt. Zonder passende behandeling en begeleiding verdwijnen deze personen na een incident vaak weer uit beeld, om korte tijd later opnieuw in de problemen te raken. Dit draaideureffect belast zowel het strafrechtsysteem als de zorg, en leidt zelden tot een structurele oplossing voor de betrokkene zelf.
Druk op de ggz
De ontwikkeling legt de vinger op een gevoelige plek binnen de geestelijke gezondheidszorg. Lange wachttijden, een tekort aan klinische plekken en personeelstekorten maken het moeilijk om mensen met complexe problematiek tijdig en intensief te behandelen. Daardoor belanden kwetsbare personen vaker bij instanties die daar niet primair voor zijn ingericht, zoals de politie of een cel, in plaats van bij gespecialiseerde zorg.
Voor de ggz betekent dit dat de instroom van patiënten met een combinatie van psychiatrische stoornissen, verslaving en sociale problemen toeneemt. Deze zogenoemde multiproblematiek vraagt om intensieve samenwerking tussen zorg, gemeenten, veiligheidsdomein en justitie, maar in de praktijk verloopt die afstemming vaak moeizaam.
Roep om betere samenwerking
Experts en betrokken professionals pleiten voor een aanpak waarbij zorg en veiligheid beter op elkaar aansluiten. Enkele aandachtspunten die daarbij naar voren komen:
- Snellere toeleiding naar passende psychiatrische behandeling in plaats van herhaalde strafrechtelijke trajecten.
- Betere gegevensdeling tussen zorg, politie, OM en reclassering, binnen de grenzen van privacywetgeving.
- Meer capaciteit voor klinische opname en langdurige begeleiding van mensen met ernstige psychiatrische problematiek.
- Investeren in vroegsignalering en preventie om escalatie te voorkomen.
De signalen onderstrepen dat het vraagstuk rond verward gedrag niet alleen een veiligheidskwestie is, maar vooral een zorgopgave. Zolang de ggz onvoldoende ruimte heeft om deze groep op te vangen, blijft de druk op de hele keten toenemen.