GGZ Noord-Holland-Noord kampte enkele jaren geleden met oplopende verzuimcijfers. De organisatie besloot het roer om te gooien: niet verzuim werd het uitgangspunt, maar inzetbaarheid. Het langdurig verzuim daalde en de betrokkenheid van medewerkers nam toe.
De contra-intuïtieve stap
De omslag begon begin 2023. Tot dat moment lag de begeleiding van zieke medewerkers grotendeels bij re-integratiespecialisten. Dat klinkt als een luxe, maar het had een neveneffect dat de organisatie zelf benoemt: door de verantwoordelijkheid bij de leidinggevende weg te halen, wordt de afstand tot de werkplek groter en de drempel om terug te keren hoger.
De leidinggevenden kregen daarom de regie terug over het contact met hun medewerkers, met HR als adviseur in plaats van uitvoerder. Alle leidinggevenden werden getraind in verzuimbegeleiding en in het voeren van het gesprek dat daarbij hoort.
Dat ging niet vanzelf. Het riep eerst veel weerstand op, aldus de betrokkenen. Die nam af op het moment dat het resultaat zichtbaar werd. Het is het soort verandering waar je doorheen moet.
Data als basis voor het gesprek
De tweede pijler was betrouwbare data. De organisatie werkte voorheen met verschillende bronnen en verschillende definities, waardoor elk gesprek over verzuimcijfers begon met een discussie over de cijfers zelf. Eén set definities maakt het mogelijk om het over de inhoud te hebben in plaats van over de meting.
Een patroon dat vaker terugkomt
De aanpak lijkt op wat andere organisaties melden die hun verzuim omlaag kregen. Zorggroep Oude en Nieuwe Land ging van boven de tien procent naar 6,3 procent door te investeren in de span of control van leidinggevenden en het gesprek over werkdruk, in plaats van in losse oplossingen.
De rode draad is steeds dezelfde: verzuim is een uitkomst, geen op zichzelf staand probleem. Wie erop stuurt zonder de onderliggende werkomstandigheden aan te pakken, verplaatst het hooguit. Dat sluit aan bij de landelijke cijfers, waarin het verzuim in de zorg opliep tot bijna acht procent en gezondheid en veiligheid van medewerkers de laagste scores van alle sectoren opleveren.
Wat een procentpunt verschil in de eigen organisatie waard is, laat de verzuimkosten-calculator zien.