Een diagnose-behandelcombinatie (dbc) is de bekostigingseenheid in de medisch specialistische zorg. Het bundelt alle zorgactiviteiten rond een zorgvraag, van diagnose tot behandeling, binnen een vastgestelde doorlooptijd. Uit een dbc-zorgtraject wordt een declarabel dbc-zorgproduct afgeleid dat ziekenhuizen bij zorgverzekeraars declareren.
Kort samengevat
- Een dbc bundelt zorgactiviteiten binnen één zorgtraject tot een declarabel zorgproduct.
- De NZa stelt de spelregels, productstructuur en (maximum)tarieven vast.
- De doorlooptijd is doorgaans maximaal 120 dagen; daarna volgt eventueel een vervolg-dbc.
- Sinds 2015 heet de systematiek formeel dbc-zorgproducten (voorheen dbc's).
Wat is een diagnose-behandelcombinatie (dbc)?
Eendiagnose-behandelcombinatie (dbc)is de eenheid waarmee zorg in de medisch specialistische zorg (msz) en gespecialiseerde ggz wordt geregistreerd en bekostigd. Een dbc omvat het volledige traject van zorgactiviteiten die een zorgaanbieder uitvoert voor een specifieke zorgvraag van een patiënt, van het eerste consult tot en met de afronding van de behandeling. Op basis van de vastgelegde diagnose en de uitgevoerde activiteiten wordt via een landelijke grouper eendbc-zorgproductafgeleid: de daadwerkelijke declaratie-eenheid richting de zorgverzekeraar.
Hoe werkt een dbc-zorgtraject?
Een zorgtraject start bij een zorgvraag met een openingsdatum. De behandelaar registreert de diagnose (typering) en alle relevante zorgactiviteiten, zoals consulten, verrichtingen, diagnostiek en verpleegdagen. Bij sluiting van de dbc bepaalt degrouper, op basis van de landelijke productstructuur, welk dbc-zorgproduct van toepassing is. Dit product is uitwendig gekoppeld aan een tarief. Derekentoolsen administratieve systemen van een instelling ondersteunen deze registratie en de correcte afleiding.
Wat is de doorlooptijd van een dbc?
Een dbc kent een gemaximeerdedoorlooptijd. In de medisch specialistische zorg is die doorgaans maximaal 120 dagen. Loopt de behandeling langer door, dan wordt de dbc gesloten en opent zo nodig een vervolg-dbc voor het resterende deel van de zorgvraag. Kortere trajecten worden eerder gesloten zodra de behandeling is afgerond. De doorlooptijd voorkomt dat langdurige zorgvragen in één onafgebakend traject blijven staan en zorgt voor tijdige facturatie.
Waar en door wie wordt de dbc-systematiek gereguleerd?
DeNederlandse Zorgautoriteit (NZa)stelt de spelregels, de productstructuur en de tarieven vast in beleidsregels en tariefbeschikkingen. De systematiek kent twee segmenten:
| Segment | Tariefvorming |
|---|---|
| Gereguleerd segment (A) | NZa stelt maximumtarieven vast |
| Vrij segment (B) | Onderhandeling tussen zorgaanbieder en verzekeraar |
De zorg wordt bekostigd vanuit deZorgverzekeringswet (Zvw). Zorgaanbieders vallen daarnaast onder deWtza(toelating en transparantie), deWkkgz(kwaliteit en klachten) en het toezicht van deIGJ. Onjuiste of onterechte registratie kan leiden tot correcties, terugvordering en materiële controles door verzekeraars.
Welke aandachtspunten gelden bij dbc-registratie?
- Correcte typering:de diagnose moet aansluiten bij de daadwerkelijk geleverde zorg; onjuiste typering leidt tot een verkeerd zorgproduct.
- Rechtmatigheid:zorgaanbieders zijn verantwoordelijk voor juiste en volledige registratie conform NZa-regels en het handboek Registratie en Facturatie.
- Uitval en validatie:onvolledige trajecten worden uitgevallen door de grouper en moeten worden hersteld voor declaratie.
- Zorgverkoop:afspraken over volume, prijs en plafond worden per contractjaar met verzekeraars vastgelegd.
Wat is het verschil met andere bekostigingsvormen?
De dbc-systematiek geldt voor zorg onder de Zvw in de medisch specialistische zorg en gespecialiseerde ggz. Voor langdurige zorg geldt deWlzmet eigen bekostiging (zorgprofielen, integrale tarieven), en gemeentelijke ondersteuning valt onder deWmo. Sinds 2022 wordt in de ggz gewerkt met hetzorgprestatiemodel, dat de dbc-systematiek daar heeft vervangen. Voor bestuurders, inkoop en HR is inzicht in deze verschillen essentieel voor sturing op omzet, capaciteit en personele kosten. Wie de financiële impact van personeelsvraagstukken wil doorrekenen, kan gebruikmaken van hulpmiddelen zoals deverzuimkosten berekenen-tool of hetberekenen van personeelsverloopkosten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een dbc en een dbc-zorgproduct?
De dbc is het registratietraject waarin diagnose en zorgactiviteiten worden vastgelegd. Het dbc-zorgproduct is de hieruit door de grouper afgeleide, declarabele eenheid met een tarief die richting de zorgverzekeraar wordt gefactureerd.
Hoe lang mag een dbc openstaan?
In de medisch specialistische zorg is de maximale doorlooptijd doorgaans 120 dagen. Daarna sluit de dbc en opent zo nodig een vervolg-dbc. Kortere trajecten worden gesloten zodra de behandeling is afgerond.
Gelden dbc's nog steeds in de ggz?
Nee. Sinds 1 januari 2022 werkt de gespecialiseerde ggz met het zorgprestatiemodel, dat de dbc-systematiek daar heeft vervangen. In de medisch specialistische zorg blijven dbc-zorgproducten de bekostigingseenheid.