De Wegiz is een Nederlandse kaderwet die het elektronisch uitwisselen van gegevens tussen zorgverleners stapsgewijs verplicht stelt. Per aangewezen gegevensuitwisseling schrijft de wet voor dat deze digitaal en volgens vastgestelde NEN-normen verloopt, zodat systemen veilig en gestandaardiseerd met elkaar communiceren.
Kort samengevat
- De Wegiz verplicht níet wélke gegevens worden uitgewisseld, maar dát een aangewezen uitwisseling elektronisch en genormeerd verloopt.
- Per Algemene Maatregel van Bestuur wordt een concrete gegevensuitwisseling aangewezen, onderbouwd met NEN-normen.
- De verplichting kent twee sporen: een taalspoor (semantiek/inhoud) en een techniekspoor (infrastructuur).
- Zorgaanbieders en ICT-leveranciers moeten voldoen; toezicht ligt bij de IGJ en de NZa.
Wat is de Wegiz precies?
DeWet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz)is een kaderwet die op 1 juli 2023 in werking is getreden. Het doel is dat gegevensuitwisseling tussen zorgverleners niet langer via fax, papier of onbeveiligde e-mail verloopt, maar veilig, digitaal en gestandaardiseerd. De wet regelt nietwelkepatiëntgegevens gedeeld mogen worden, daarvoor gelden de AVG en debestaandegrondslagen, maar verplicht dat aangewezen uitwisselingenelektronisch en genormeerdplaatsvinden.
Hoe werkt de aanwijzing van gegevensuitwisselingen?
De Wegiz werkt met een groeimodel. Via eenAlgemene Maatregel van Bestuur (AMvB)wordt telkens één concrete gegevensuitwisseling aangewezen als verplicht elektronisch. De prioritering volgt uit de Meerjarenagenda Wegiz, waarin uitwisselingen staan zoals de digitale receptverwerking, het beeldbeschikbaar maken (beelduitwisseling tussen ziekenhuizen), de verpleegkundige overdracht (eOverdracht) en de basisgegevensset zorg (BgZ).
Elke aangewezen uitwisseling wordt onderbouwd met eenNEN-normdie de eisen vastlegt. Zo geeft NEN 7540-reeks kaders voor specifieke uitwisselingen. Daarmee wordt voorkomen dat elke leverancier een eigen invulling kiest.
Wat is het verschil tussen het taalspoor en het techniekspoor?
De Wegiz onderscheidt twee sporen die per uitwisseling apart of gecombineerd verplicht kunnen worden:
| Spoor | Waar het over gaat |
|---|---|
| Taalspoor | Verplicht elektronisch uitwisselen volgens de semantische standaard: welke gegevens, in welke betekenis en structuur (bijvoorbeeld op basis van zorginformatiebouwstenen, zibs). |
| Techniekspoor | Verplicht ook de technische wijze van uitwisseling en infrastructuur, inclusief eisen aan interoperabiliteit en veiligheid. |
Voor wie geldt de Wegiz?
De verplichtingen richten zich opzorgaanbiedersin ziekenhuizen, VVT, GGZ, gehandicaptenzorg en de eerstelijn, én opICT-leveranciersvan zorginformatiesystemen. Leveranciers moeten hun producten laten voldoen aan de genormeerde eisen; hiervoor is een systeem vancertificering en kwalificatievoorzien, zodat een zorgaanbieder kan aantonen dat het gebruikte systeem conform is.
Hoe verhoudt de Wegiz zich tot andere wetgeving?
De Wegiz staat naast deWet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz)en de AVG. De Wegiz gaat over dewijzevan uitwisselen, niet over toestemming of grondslag. Ook sluit de wet aan op Europese ontwikkelingen zoals deEuropean Health Data Space (EHDS), die grensoverschrijdende interoperabiliteit stimuleert.
Welke aandachtspunten zijn er voor bestuurders en inkoop?
- Contractafspraken:leg in leveranciersovereenkomsten vast dat systemen tijdig gekwalificeerd zijn voor aangewezen uitwisselingen.
- Implementatiekosten:koppelingen, migratie en scholing vragen investeringen; plan capaciteit en budget vroeg in.
- Personele impact:nieuwe werkprocessen raken de werkdruk; bekijk gevolgen samen met HR, ook in relatie totpersoneelsverloopenverzuim.
- Toezicht:deIGJhoudt toezicht op zorgaanbieders, deNZaheeft een rol richting markt en leveranciers.
Omdat de wet gefaseerd wordt ingevuld, is het verstandig de Meerjarenagenda te volgen en per aangewezen uitwisseling een implementatiepad op te stellen. Zo blijven zorgorganisaties tijdig conform en voorkomen zij dat verouderde koppelingen tot uitval of naleveringsproblemen leiden.
Veelgestelde vragen
Verplicht de Wegiz welke patiëntgegevens gedeeld moeten worden?
Nee. De Wegiz verplicht dat een aangewezen uitwisseling elektronisch en volgens NEN-normen verloopt. De vraag of gegevens gedeeld mógen worden, blijft geregeld via de AVG en de Wabvpz, inclusief toestemming en grondslag.
Wanneer wordt een gegevensuitwisseling verplicht onder de Wegiz?
Een uitwisseling wordt pas verplicht nadat deze via een Algemene Maatregel van Bestuur is aangewezen, met een bijbehorende NEN-norm en een ingangsdatum. De prioritering volgt uit de Meerjarenagenda Wegiz.
Wie controleert of onze organisatie voldoet aan de Wegiz?
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op zorgaanbieders. De NZa vervult een rol richting de markt en ICT-leveranciers. Zorgaanbieders tonen naleving aan via gekwalificeerde, conforme systemen.