De Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) regelt sinds 1 januari 2022 de toetreding van zorgaanbieders tot de Nederlandse zorgmarkt. De wet verplicht aanbieders zich te melden, en soms een toelatingsvergunning aan te vragen, een interne toezichthouder in te stellen en zich jaarlijks te verantwoorden.
Kort samengevat
- Vrijwel elke zorgaanbieder heeft een meldplicht bij het CIBG vóór aanvang van zorg.
- Aanbieders met meer dan tien zorgverleners of medisch-specialistische zorg hebben een vergunningplicht.
- Vanaf een bepaalde omvang gelden eisen aan een interne toezichthouder (raad van toezicht).
- De jaarverantwoording is verplicht en openbaar via het CIBG/DigiMV.
Wat is de Wtza en waarom is die ingevoerd?
DeWet toetreding zorgaanbieders (Wtza)is op 1 januari 2022 in werking getreden en verving het toelatingsregime van de Wet toelating zorginstellingen (WTZi). Doel is dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) nieuwe zorgaanbieders eerder in beeld heeft en dat aanbieders zich vanaf de start bewust zijn van de eisen aan kwaliteit en goed bestuur. De Wtza werkt samen met de Aanpassingswet Wtza en sluit aan op deWkkgz(kwaliteit en klachten) en deWet BIG.
Wie heeft een meldplicht onder de Wtza?
Vrijwel alle nieuwe zorgaanbieders in de zin van de Wkkgz moeten zich melden bij het CIBG vóórdat zij zorg gaan verlenen. Dit geldt zowel voor zorg uit deZvwenWlzals voor andere zorg die onder de Wkkgz valt. Ook solistisch werkende zorgverleners (bijvoorbeeld een zzp'er in de wijkverpleging) vallen onder de meldplicht. De melding heeft als doel dat aanbieders kennisnemen van de geldende kwaliteitseisen en dat het toezicht risicogericht kan starten.
Waarin verschilt de meldplicht van de vergunningplicht?
De meldplicht is een lichte verplichting; devergunningplicht(toelatingsvergunning) is zwaarder. Een toelatingsvergunning is verplicht voor instellingen die medisch-specialistische zorg (doen) verlenen, en voor instellingen die met meer dan tien zorgverleners Zvw- of Wlz-zorg leveren. Bij de vergunningaanvraag toetst het CIBG onder meer of de aanbieder voldoet aan eisen rond bestuursstructuur, financiële bedrijfsvoering en de interne toezichthouder.
| Verplichting | Voor wie |
|---|---|
| Meldplicht | Vrijwel alle nieuwe zorgaanbieders en solisten |
| Vergunningplicht | Medisch-specialistische zorg of >10 zorgverleners (Zvw/Wlz) |
| Interne toezichthouder | Instellingen vanaf de wettelijke drempel (in de regel >10 of >25 zorgverleners) |
Welke eisen gelden voor de interne toezichthouder?
De Wtza en het Uitvoeringsbesluit stellen eisen aangoed bestuur. Grotere instellingen moeten een onafhankelijke interne toezichthouder (raad van toezicht of raad van commissarissen) instellen met minimaal drie leden. De toezichthouder houdt onafhankelijk toezicht op het bestuur en de kwaliteit van zorg. Voor welke instellingen dit precies geldt hangt af van het aantal zorgverleners en het type zorg; kleinere solistische praktijken zijn hiervan uitgezonderd. Deze eisen sluiten aan bij de Governancecode Zorg en het IGJ-toezicht op bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Wat houdt de jaarverantwoording in?
Onder de Wtza (via de Aanpassingswet) geldt een verplichteopenbare jaarverantwoording. Zorgaanbieders leveren financiële en, afhankelijk van categorie en omvang, aanvullende gegevens aan via DigiMV bij het CIBG. Deze informatie is openbaar, zodat de NZa, IGJ, zorgverzekeraars en zorgkantoren inzicht hebben in de financiële gezondheid en governance. De verplichting is gefaseerd ingevoerd naar rechtsvorm en omvang; controleer altijd de actuele indieningstermijnen bij het CIBG.
Hoe verhoudt de Wtza zich tot andere kaders?
De Wtza staat niet op zichzelf. DeWtzaregelt toetreding en verantwoording, deWkkgzde kwaliteit en klachten, en deWet BIGde bevoegdheden van beroepsbeoefenaren. Voor bekostiging blijven deNZa-beleidsregels en de contractering met verzekeraars en zorgkantoren leidend. Voor HR en inkoop is het van belang dat toetredingsverplichtingen op orde zijn; personele en financiële risico's kunt u doorrekenen met onzerekentools, bijvoorbeeld ompersoneelsverloopkostente ramen.
Niet-naleving kan leiden tot handhaving door IGJ en, bij de vergunningplicht, tot weigering of intrekking van de toelatingsvergunning. Bestuurders doen er goed aan de eigen categorie-indeling, drempels en indieningstermijnen jaarlijks te toetsen.
Veelgestelde vragen
Moet een zzp'er in de zorg zich ook onder de Wtza melden?
Ja. Solistisch werkende zorgverleners die onder de Wkkgz vallen, hebben in beginsel een meldplicht bij het CIBG voordat zij zorg gaan verlenen. De zwaardere vergunningplicht geldt voor hen doorgaans niet.
Wanneer heeft een instelling een toelatingsvergunning nodig?
Een toelatingsvergunning is verplicht bij het (doen) verlenen van medisch-specialistische zorg of wanneer een instelling met meer dan tien zorgverleners Zvw- of Wlz-zorg levert. Het CIBG toetst onder meer bestuur en interne toezichthouder.
Is de jaarverantwoording onder de Wtza openbaar?
Ja. De jaarverantwoording wordt via DigiMV bij het CIBG aangeleverd en is openbaar. Toezichthouders, verzekeraars en zorgkantoren kunnen deze inzien. Omvang en termijn van de verplichting zijn gefaseerd ingevoerd naar rechtsvorm en grootte.