Het zorgprestatiemodel is sinds 1 januari 2022 de bekostigingssystematiek voor de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en forensische zorg. Zorg wordt afgerekend per losse zorgprestatie: consulten, verblijfsdagen en overige prestaties, met tarieven die variëren naar setting, beroep en duur.
Kort samengevat
- Vervangt sinds 2022 de dbc's en prestaties basis-ggz.
- Prestaties: consult, diagnostiek, verblijf en overige, per setting en beroep.
- NZa stelt maximumtarieven vast; declaratie per kalendermaand.
- Geldt voor gespecialiseerde ggz, generalistische basis-ggz en forensische zorg.
Wat is het zorgprestatiemodel?
Hetzorgprestatiemodelis de bekostigingssystematiek voor de curatieve geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de forensische zorg (fz), ingevoerd op 1 januari 2022. Het vervangt de eerdere systematiek van diagnose-behandelcombinaties (dbc's) in de gespecialiseerde ggz en de prestaties in de generalistische basis-ggz. In plaats van één brede combinatie voor een heel behandeltraject wordt zorg nu afgerekend per losse, herkenbarezorgprestatie.
Welke prestaties kent het model?
Het model onderscheidt een beperkt aantal prestatietypen die samen het behandelaanbod dekken:
- Consult: diagnostiek- en behandelconsulten, waarvan het tarief afhangt van de duur, het beroep van de behandelaar en de setting.
- Verblijfsdag: bekostiging van klinische opname, ingedeeld in verblijfscategorieën naar zorgzwaarte.
- Overige prestaties: zoals groepsconsulten, intercollegiaal overleg en toeslagen.
Derekentoolsop deze site helpen bij het doorrekenen van personele en organisatorische effecten van deze systematiek.
Hoe bepaalt de setting het tarief?
Een kernbegrip is desetting: de organisatorische context waarin de zorg wordt geleverd. De setting weerspiegelt het geheel aan infrastructuur, beschikbaarheid en zorgzwaarte, en niet alleen het individuele contact. Zo kent een hooggespecialiseerde klinische setting een ander tarief dan ambulante monodisciplinaire zorg. Samen met hetberoepvan de zorgverlener en deconsultduurbepaalt de setting het maximumtarief per prestatie.
Wie stelt de tarieven vast?
DeNederlandse Zorgautoriteit (NZa)stelt jaarlijks de prestaties en bijbehorende maximumtarieven vast in beleidsregels en tariefbeschikkingen. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars maken binnen die maximumtarieven contractafspraken. De zorg valt onder deZorgverzekeringswet (Zvw); forensische zorg wordt bekostigd door het ministerie van Justitie en Veiligheid via de Dienst Justitiële Inrichtingen.
Wat betekent dit voor declaratie en administratie?
Prestaties worden perkalendermaandgedeclareerd, niet pas na afsluiting van een langlopend traject. Dit maakt de facturatie transparanter en actueler voor cliënt en verzekeraar. Bij een consult telt dedirecte tijd(contact met de cliënt) als basis voor de duurcategorie; indirecte tijd is in de tarieven verdisconteerd. Onjuiste registratie van beroep, duur of setting leidt tot afkeur van declaraties, wat de administratieve lasten en het risico op omzetderving vergroot.
Hoe verhoudt het model zich tot de zorgvraagtypering?
Naast de bekostiging kent het model dezorgvraagtypering: een indeling van cliënten in zorgvraagtypen op basis van de HoNOS+-vragenlijst. Deze typering vervangt de dbc-diagnose als informatiedrager en ondersteunt inzicht in zorgzwaarte, maar is (nog) niet leidend voor de hoogte van het tarief. De typering is bedoeld om op termijn de contractering en inhoudelijke sturing te verbeteren.
Waar moeten bestuurders en HR op letten?
De verschuiving naar prestatiebekostiging raakt de bedrijfsvoering direct. Roosters, functiemix en de verhouding tussen direct declarabele en niet-declarabele tijd bepalen de omzet per fte. Een hoogpersoneelsverloopof ziekteverzuim vermindert de beschikbare directe tijd en daarmee de opbrengsten. Sturen op een gezonde balans tussen productiviteit en werkdruk is essentieel; inzicht inverzuimkostenondersteunt die afweging.
| Element | Bepaalt |
|---|---|
| Setting | Organisatorische context en zorgzwaarte |
| Beroep | Kwalificatieniveau behandelaar |
| Duur | Directe consulttijd (tijdcategorie) |
Veelgestelde vragen
Wanneer is het zorgprestatiemodel ingevoerd?
Het zorgprestatiemodel geldt sinds 1 januari 2022 voor de gespecialiseerde ggz, de generalistische basis-ggz en de forensische zorg. Het verving de dbc's en de prestaties basis-ggz.
Wat is het verschil tussen setting en beroep?
De setting beschrijft de organisatorische context en zorgzwaarte waarin de zorg wordt geleverd, terwijl het beroep verwijst naar het kwalificatieniveau van de behandelaar. Beide bepalen samen met de consultduur het maximumtarief.
Bepaalt de zorgvraagtypering het tarief?
Nee. De zorgvraagtypering geeft inzicht in de zorgzwaarte en vervangt de diagnose als informatiedrager, maar is vooralsnog niet bepalend voor de tariefhoogte. Setting, beroep en duur bepalen het tarief.