Een zorgprofiel (voorheen zorgzwaartepakket, zzp) is de indicatie die het CIZ afgeeft binnen de Wet langdurige zorg (Wlz). Het beschrijft de aard en omvang van de benodigde zorg voor een cliënt en vormt de basis voor de bekostiging van intramurale langdurige zorg.
Kort samengevat
- Het CIZ stelt binnen de Wlz een zorgprofiel vast; de term zzp wordt vooral nog in de bekostiging gebruikt.
- Zorgprofielen zijn ingedeeld per sector: VV, VG, LG, ZG, GGZ-W en LVG/SGLVG.
- De NZa koppelt aan elk zorgprofiel een bekostigingsniveau via zzp- of vpt-tarieven.
- Herindicatie is nodig bij structureel gewijzigde zorgbehoefte, niet bij tijdelijke fluctuaties.
Wat is een zorgprofiel of zorgzwaartepakket (zzp)?
Eenzorgprofielis een omschrijving van de zorg die een cliënt nodig heeft binnen deWet langdurige zorg (Wlz). Sinds 2015 spreekt de wet formeel over 'zorgprofielen', terwijl de oude termzorgzwaartepakket (zzp)in de praktijk en vooral in de bekostiging blijft bestaan. Het profiel beschrijft de aard, inhoud en globale omvang van de benodigde zorg, maar legt geen exact aantal uren of specifieke handelingen vast. De feitelijke invulling gebeurt in het zorgleefplan.
Wie stelt het zorgprofiel vast?
HetCentrum indicatiestelling zorg (CIZ)beoordeelt of iemand toegang heeft tot de Wlz. Voorwaarde is een blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24-uurszorg in de nabijheid. Bij een positief indicatiebesluit koppelt het CIZ een zorgprofiel aan de cliënt. Het zorgkantoor regelt vervolgens de zorgtoewijzing en contracteert aanbieders.
Welke zorgprofielen bestaan er in de Wlz?
Zorgprofielen zijn ingedeeld naar doelgroep en oplopende zwaarte. De belangrijkste sectoren zijn:
- VV, Verpleging en verzorging (ouderenzorg, bijvoorbeeld VV4 tot VV10).
- VG, Verstandelijk gehandicaptenzorg.
- LG, Lichamelijk gehandicaptenzorg.
- ZG, Zintuiglijk gehandicaptenzorg (auditief/visueel).
- GGZ-W, Langdurige geestelijke gezondheidszorg (Wlz).
- (S)GLVG, (Sterk) gedragsgestoord licht verstandelijk gehandicapt.
Elk profiel kent een oplopend nummer dat de intensiteit weergeeft. Een hoger nummer duidt op een zwaardere zorgbehoefte en een hogere bekostiging.
Hoe werkt de bekostiging via zzp of vpt?
DeNederlandse Zorgautoriteit (NZa)stelt jaarlijks maximumtarieven vast per zorgprofiel in beleidsregels. Aan elk zorgprofiel hangt een bekostigingsniveau dat via verschillende leveringsvormen wordt uitbetaald:
| Leveringsvorm | Kenmerk |
|---|---|
| Verblijf (zzp) | Wonen en zorg bij een instelling, inclusief verblijf en behandeling. |
| Volledig pakket thuis (vpt) | Dezelfde zorg als bij verblijf, maar geleverd in de eigen woning. |
| Modulair pakket thuis (mpt) | Losse onderdelen thuis, gecombineerd naar behoefte. |
| Persoonsgebonden budget (pgb) | Cliënt koopt zelf zorg in binnen het toegekende budget. |
Voor zorgaanbieders is het onderscheid met of zonder behandeling relevant: profielen 'met behandeling' omvatten de specialist ouderengeneeskunde of arts verstandelijk gehandicapten en vergen daardoor een andere personele inzet. Deze personele consequenties werken door in begroting en formatie; het loont om dekosten van personeelsverloopen verzuim mee te wegen bij capaciteitsplanning.
Wanneer is een herindicatie nodig?
Een zorgprofiel is in beginsel geldig zolang de zorgbehoefte gelijk blijft; veel Wlz-indicaties worden voor onbepaalde tijd afgegeven. Bij eenstructureleverandering, bijvoorbeeld progressie van dementie of een verslechterde somatiek, kan de zorgaanbieder of cliënt bij het CIZ eenherindicatieaanvragen voor een passender, meestal zwaarder profiel. Tijdelijke schommelingen rechtvaardigen geen herindicatie; die worden binnen het bestaande profiel opgevangen via het zorgleefplan of toeslagen.
Aandachtspunten voor bestuur, HR en inkoop
Een juiste profielmix bepaalt de exploitatie: hogere profielen leveren meer bekostiging maar vragen zwaardere en schaarsere personele inzet. Onderregistratie of achterblijvende herindicaties leiden tot ontoereikende financiering ten opzichte van de feitelijke zorgzwaarte. Interne monitoring van de gemiddelde profielzwaarte, in combinatie met formatieanalyses viarekentools, ondersteunt zowel de begroting als de contractering met het zorgkantoor. DeIGJziet toe op de kwaliteit van de geleverde zorg, ongeacht het profiel.
Veelgestelde vragen
Is een zorgzwaartepakket hetzelfde als een zorgprofiel?
In de kern wel. De Wlz spreekt sinds 2015 over zorgprofielen, terwijl de term zorgzwaartepakket (zzp) vooral in de bekostiging en spreektaal blijft bestaan. Het profiel beschrijft de zorgbehoefte, het zzp is de bijbehorende bekostigingsvorm bij verblijf.
Wie bepaalt welk zorgprofiel een cliënt krijgt?
Het CIZ stelt het zorgprofiel vast op basis van een indicatieonderzoek naar de blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24-uurszorg. Het zorgkantoor zorgt daarna voor de zorgtoewijzing en contractering bij een aanbieder.
Kan een cliënt een Wlz-profiel ook thuis verzilveren?
Ja. Naast verblijf in een instelling (zzp) kan hetzelfde profiel thuis worden geleverd via een volledig pakket thuis (vpt), een modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb), mits dit verantwoord en doelmatig is.