De Zorgverzekeringswet (Zvw) is de wet die sinds 2006 de verplichte basisverzekering voor curatieve zorg regelt in Nederland. Iedere ingezetene sluit een zorgverzekering bij een private zorgverzekeraar, die een acceptatieplicht en zorgplicht heeft voor het wettelijk vastgestelde basispakket.
Kort samengevat
- De Zvw regelt de verplichte basisverzekering voor curatieve zorg, uitgevoerd door private verzekeraars met acceptatie- en zorgplicht.
- Het basispakket kent een verplicht eigen risico; wijkverpleging valt sinds 2015 onder de Zvw en is vrijgesteld van eigen risico.
- De NZa houdt toezicht op de zorgverzekeringsmarkt; het basispakket wordt jaarlijks bij ministeriële regeling vastgesteld.
- Naast de Zvw bestaan de Wlz (langdurige zorg) en Wmo (ondersteuning) als aparte financieringsstromen.
Wat is de Zorgverzekeringswet (Zvw)?
DeZorgverzekeringswet (Zvw)is per 1 januari 2006 in werking getreden en vormt de wettelijke basis voor het Nederlandse stelsel van curatieve zorg. Iedereen die in Nederland woont of loonbelasting betaalt, is verplicht een basisverzekering af te sluiten bij een private zorgverzekeraar. De inhoud van hetbasispakketwordt jaarlijks door de minister van VWS vastgesteld en omvat onder meer huisartsenzorg, medisch-specialistische zorg, geneesmiddelen, wijkverpleging en delen van de geestelijke gezondheidszorg.
Hoe verhoudt de Zvw zich tot Wlz en Wmo?
De Zvw dekt curatieve, op genezing of herstel gerichte zorg. Langdurige, blijvende zorg met verblijf valt onder deWet langdurige zorg (Wlz), terwijl ondersteuning bij zelfredzaamheid en participatie via de gemeente onder deWmo 2015is geregeld. Voor zorgorganisaties in de VVT, GGZ en gehandicaptenzorg is het onderscheid tussen deze domeinen bepalend voor bekostiging, indicatiestelling en contractering.
| Wet | Zorgsoort | Uitvoerder |
|---|---|---|
| Zvw | Curatieve zorg, wijkverpleging | Zorgverzekeraars |
| Wlz | Langdurige zorg met verblijf | Zorgkantoren |
| Wmo 2015 | Maatschappelijke ondersteuning | Gemeenten |
Wat houdt de zorgplicht van verzekeraars in?
Zorgverzekeraars hebben eenacceptatieplichtvoor de basisverzekering: zij mogen niemand weigeren of premiedifferentiatie op gezondheid toepassen. Daarnaast rust op hen eenzorgplicht: zij moeten ervoor zorgen dat verzekerden tijdig en binnen redelijke reisafstand toegang hebben tot de zorg waarop zij recht hebben, hetzij via naturaverzekering met gecontracteerde zorg, hetzij via restitutie. DeNederlandse Zorgautoriteit (NZa)houdt toezicht op de naleving van de zorgplicht en op de zorgverzekeringsmarkt.
Hoe werkt het eigen risico binnen de Zvw?
Volwassen verzekerden betalen eenverplicht eigen risicoper kalenderjaar voordat de verzekeraar bepaalde zorgkosten vergoedt. Een aantal zorgvormen is expliciet uitgezonderd, waaronder huisartsenzorg, verloskundige zorg, kraamzorg enwijkverpleging. Verzekerden kunnen daarnaast vrijwillig een hoger eigen risico kiezen tegen een lagere premie. Kinderen tot 18 jaar zijn premievrij meeverzekerd en kennen geen eigen risico.
Waarom valt wijkverpleging onder de Zvw?
Sinds 2015 is dewijkverplegingovergeheveld van de voormalige AWBZ naar de Zvw. De wijkverpleegkundige stelt zelf de indicatie en levert verpleging en verzorging in de thuissituatie. Deze zorg is aanspraakgericht en valt buiten het eigen risico, om de toegankelijkheid te borgen en dure ziekenhuisopnames te voorkomen. Voor VVT-organisaties betekent dit contractering met individuele zorgverzekeraars, inclusief afspraken over volume, tarieven en kwaliteit.
Welke aandachtspunten gelden voor zorgaanbieders en HR?
Zorgaanbieders die Zvw-zorg leveren, moeten voldoen aan deWet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), deWet toetreding zorgaanbieders (Wtza)en de kwaliteitseisen waarop deIGJtoeziet. Professionals werken onder deWet BIG. Krappe arbeidsmarkt en verzuim drukken op de continuïteit van gecontracteerde zorg; inzicht in personeelskosten is daarbij essentieel. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld onzerekentool voor verzuimkosten, de tool voorkosten van personeelsverloopof het volledige overzicht oprekentools.
Veelgestelde vragen
Wie is verplicht een zorgverzekering onder de Zvw af te sluiten?
Iedereen die in Nederland woont of hier loonbelasting betaalt, is verplicht een basisverzekering af te sluiten. Verzekeraars hebben een acceptatieplicht en mogen niemand weigeren voor het basispakket.
Geldt het eigen risico ook voor wijkverpleging?
Nee. Wijkverpleging is sinds 2015 een Zvw-aanspraak die is uitgezonderd van het verplicht eigen risico, net als huisartsenzorg, verloskundige zorg en kraamzorg.
Wie houdt toezicht op de uitvoering van de Zvw?
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de zorgverzekeringsmarkt en de zorgplicht van verzekeraars. De IGJ ziet toe op de kwaliteit en veiligheid van de geleverde zorg.